|
การศึกษาความชุกของวัณโรคนอกปอดดื้อยาในประเทศไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2566-2567 |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ทิพย์ภารัตน์ ณ ศรีสุข |
| Title | การศึกษาความชุกของวัณโรคนอกปอดดื้อยาในประเทศไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2566-2567 |
| Publisher | กองนวัตกรรมและวิจัย กรมควบคุมโรค |
| Publication Year | 2569 |
| Journal Title | วารสารควบคุมโรค |
| Journal Vol. | 52 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 278-290 |
| Keyword | วัณโรคนอกปอด, วัณโรคดื้อยา, วัณโรคดื้อยาหลายขนาน |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/DCJ |
| Website title | เว็บไซต์วารสารควบคุมโรค |
| ISSN | 2651-1649 |
| Abstract | วัณโรคดื้อยา (drug-resistant tuberculosis) เป็นปัญหาสำคัญทางด้านสาธารณสุขของโลก แพทย์มักจะตระหนักถึงการเกิดวัณโรคปอดดื้อยา (DR-PTB) แต่ยังไม่ได้ให้ความสนใจอย่างเพียงพอต่อวัณโรคนอกปอดดื้อยา (DR-EPTB) เนื่องจากการตรวจวินิจฉัยวัณโรคนอกปอดดื้อยา (DR-EPTB) ทำได้ยากมีความท้าทายและมีข้อมูลเกี่ยวกับรูปแบบการดื้อยาในวัณโรคนอกปอดค่อนข้างจำกัด การศึกษานี้เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลย้อนหลัง(retrospective study) เพื่อศึกษาความชุกของวัณโรคนอกปอดดื้อยา (DR-EPTB) จากผู้ป่วยวัณโรคนอกปอด (EPTB) ทั้งหมด 373 ราย ที่ได้ทดสอบความไวต่อยา (DST) รัักษาวััณโรคแนวที่ 1 (FLDs) และ 2 (SLDs) จากห้องปฏิบัติการอ้างอิงชันสูตรวัณโรคแห่งชาติ (NTRL) ตั้งแต่ปี 2566 ถึง 2567 ผลการศึกษาพบว่ามีผู้ป่วยวัณโรคนอกปอดดื้อยา (DR-EPTB) ทั้งหมด 53 ราย ร้อยละ 14.21 (95% CI: 11.01-18.14) มีอายุเฉลี่ย (±SD) 43.88±18.23 ปี พบในเพศชายร้อยละ 54.29 (95% CI: 42.70-65.43) ส่วนใหญ่จะพบในผู้ป่วยที่เคยได้รับการรักษามาก่อน (previously treated) ร้อยละ 86.67 (95% CI: 73.45-94.12) พบมีการดื้อยา isoniazid ร้อยละ 10.46 (95% CI: 7.72-14.00), rifampin ร้อยละ 6.17 (95% CI: 4.10-9.12), ethambutol ร้อยละ 0.27 (95% CI: 0.01-1.66), levofloxacin ร้อยละ 0.94 (95% CI: 0.19-2.85) และพบวัณโรคนอกปอดดื้อยาหลายขนาน (MDR) ร้อยละ 3.22 (95% CI: 1.79-5.60) ความชุกของการดื้อยาหลายขนาน (MDR) พบตามตัวอย่างต่างๆ ดังนี้ pus ร้อยละ 75, blood ร้อยละ 17 และ pleural fluid ร้อยละ 8 จากการศึกษานี้พบว่ามีการตรวจพบวัณโรคนอกปอดดื้อยา isoniazid, rifampin สูง ดังนั้นควรส่งตัวอย่างนอกปอดทำการเพาะเลี้ยงเชื้อและทดสอบความไวต่อยา (DST) และควรมีแนวทางการบริหารจัดการวัณโรคนอกปอดดื้อยาที่ชัดเจน |
