|
ประสิทธิภาพของไส้เดือนฝอยที่ทำให้เกิดโรคกับแมลง Steinernema carpocapsaeและ S. riobravae ในการควบคุมลูกน้ำยุงลายในสภาพธรรมชาติ อ. เมือง จ.ราชบุรี |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | บุษบง เจาฑานนท์ |
| Title | ประสิทธิภาพของไส้เดือนฝอยที่ทำให้เกิดโรคกับแมลง Steinernema carpocapsaeและ S. riobravae ในการควบคุมลูกน้ำยุงลายในสภาพธรรมชาติ อ. เมือง จ.ราชบุรี |
| Contributor | มานิตย์ นาคสุวรรณ, บุญเสริม อ่วมอ่อง, วิไลวรรณ เวชยันต์, จำเป็นศรี สุริยะวิภาดา |
| Publisher | สำนักจัดการความรู้ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข |
| Publication Year | 2556 |
| Journal Title | วารสารควบคุมโรค |
| Journal Vol. | 39 |
| Journal No. | 3 |
| Page no. | 184-193 |
| Keyword | ประสิทธิภาพ, ไส้เดือนฝอยที่ทำให้เกิดโรคกับแมลง |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/DCJ |
| Website title | เว็บไซต์วารสารควบคุมโรค |
| ISSN | 1685-6481 |
| Abstract | การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาถึงประสิทธิภาพของไส้เดือนฝอยที่ทำให้เกิดโรคกับแมลงจำนวน 2 ชนิดที่มีสัมฤทธิผลที่ดีในการเข้าทำลายลูกน้ำยุงลายในห้องปฏิบัติการคือ Steinernema carpocapsae และ S. riobravaeในการควบคุมลูกน้ำยุงลายบ้าน Aedes aegypti (L.) ประกอบด้วย การศึกษาประสิทธิผลของไส้เดือนฝอยในสภาพธรรมชาติ เปรียบเทียบค่าใช้จ่ายของการใช้ไส้เดือนฝอยในการควบคุมลูกน้ำยุงลาย กับการใช้ทรายทีมีฟอสประเมินความยากง่ายของการนำไส้เดือนฝอยไปใช้ในการควบคุมลูกน้ำยุงลาย และศึกษาการยอมรับของประชาชนต่อการใช้ไส้เดือนฝอย ในชุมชนหนองศาลา หมู่ที่ 9 ตำบลพงสวาย อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี การศึกษาประสิทธิผลของไส้เดือนฝอยในสภาพธรรมชาติ ดำเนินการโดยทดสอบในภาชนะน้ำขังต่างๆ นอกบ้าน ที่เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ที่สำคัญของยุงลายบ้าน คัดเลือกภาชนะที่พบลูกน้ำยุงลายเท่านั้น และใส่ไส้เดือนฝอยที่อัตราความหนาแน่น 10,000ตัวต่อพื้นที่ก้นภาชนะ 200 ตารางเซนติเมตร และตรวจผลการตายของลูกน้ำยุงลายที่ 1-5 วัน การเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายของการใช้ไส้เดือนฝอยกับการใช้ทรายทีมีฟอส โดยคำนวณจากปริมาณไส้เดือนฝอยที่ใช้ต่อ 1 หน่วยภาชนะกับค่าใช้จ่ายของไส้เดือนฝอยที่ใช้ และนำมาเปรียบเทียบกับค่าใช้จ่ายของทรายทีมีฟอส การประเมินความยากง่ายของการใช้ไส้เดือนฝอย วิเคราะห์จากความสะดวกในการจัดหาไส้เดือนฝอย ขั้นตอน และความถี่ในการใส่ไส้เดือนฝอย โดยวิเคราะห์จากการทดลองในครั้งนี้และการทบทวนเอกสาร ส่วนการศึกษาการยอมรับของประชาชนต่อการใช้ไส้เดือนฝอย ทำโดยการสัมภาษณ์ตามแบบสอบถามที่สร้างขึ้น ผลการศึกษาพบว่า ประสิทธิผลของไส้เดือนฝอยที่เข้าทำลายลูกน้ำยุงลายในภาชนะธรรมชาติ ไส้เดือนฝอย S. carpocapsae มีประสิทธิผลสูงกว่าS. riobravae และตัวควบคุมเปอร์เซ็นต์การตายของลูกน้ำยุงลายเท่ากับ 68.00, 46.67 และ 0.33 ตามลำดับโดยเวลาที่ทำลายลูกน้ำยุงลายสูงสุดอยู่ที่ 48 ชั่วโมง ในไส้เดือนฝอยทั้ง 2 ชนิด และในวันที่ 5 เปอร์เซ็นต์การตายของลูกน้ำยุงลายจะลดลงมาก ซึ่งผลไม่แตกต่างจากการศึกษาในห้องปฏิบัติการ การเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายของการใช้ไส้เดือนฝอยกับทรายทีมีฟอสพบว่า ค่าใช้จ่ายการใช้ไส้เดือนฝอยสูงกว่าการใช้ทรายทีมีฟอสถึง 80 เท่าการประเมินความยากง่ายของการใช้ไส้เดือนฝอยพบว่าค่อนข้างยาก เพราะผู้จำหน่ายไส้เดือนฝอยมีน้อยขั้นตอนในการใส่ไส้เดือนฝอยมีความยุ่งยาก ประชาชนทั่วไปยังไม่สามารถดำเนินการได้ด้วยตัวเอง เนื่องจากต้องใช้ความละเอียด รอบคอบ ระมัดระวัง และความถี่ในการใส่ไส้เดือนฝอยต้องใส่ใหม่ทุก 5 วัน ส่วนผลการศึกษาการยอมรับของประชาชน พบว่าประชาชนส่วนใหญ่ยอมรับ (>70%) โดยสรุป ไส้เดือนฝอยจึงอาจจะเป็นทางเลือกหนึ่งของวิธีการควบคุมลูกน้ำยุงลาย เนื่องจากมีผลในการกำจัดลูกน้ำยุงลาย และประชาชนยอมรับและควรใช้ไส้เดือนฝอย S.carpocapsae เป็นอันดับแรก เนื่องจากมีประสิทธิภาพสูงกว่า อย่างไรก็ตามยังไม่เหมาะที่จะนำไปใช้ในโครงการควบคุมลูกน้ำยุงลายบ้านระดับประเทศ เนื่องจากประสิทธิผลมีเพียง 70% ค่าใช้จ่ายสูงมีความยุ่งยากในการปฏิบัติและต้องทำบ่อย |
