|
การประเมินคุณภาพทางสายตาขององค์ประกอบสำคัญของเมืองเก่าเชียงใหม่ โดยการมีส่วนร่วม |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | จิตรกร ปันโปธิ |
| Title | การประเมินคุณภาพทางสายตาขององค์ประกอบสำคัญของเมืองเก่าเชียงใหม่ โดยการมีส่วนร่วม |
| Contributor | ปรานอม ตันสุขานันท์ |
| Publisher | คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2563 |
| Journal Title | วารสาร สิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างวินิจฉัย (Built Environment Inquiry BEI) |
| Journal Vol. | 19 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 57-80 |
| Keyword | การประเมินคุณภาพทางสายตา, เมืองเก่าเชียงใหม่, การมีส่วนร่วม |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/arch-kku |
| Website title | Built Environment Inquiry Journal Faculty of Architecture Khon Kaen University, Thailand |
| ISSN | 2651-1185 |
| Abstract | งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1.) วิเคราะห์และประเมินคุณค่าองค์ประกอบภูมิทัศน์เมือง ที่มีความสำคัญทางด้านประวัติศาสตร์และภูมิทัศน์ของเมืองเก่าเชียงใหม่ 2.) จัดลำดับความสำคัญขององค์ประกอบเมืองเก่าและระดับคุณภาพทางสายตา โดยผู้วิจัยและคนในชุมชนอย่างมีส่วนร่วม และ 3.) เสนอแนวทางการกำหนดพื้นที่อนุรักษ์มุมมองสำคัญ เพื่อการวางแผนจัดการภูมิทัศน์เมืองเชียงใหม่ รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แนวคิดการรับรู้ด้วยการมองเห็นเพื่อการกำหนดมุมมองสำคัญของเมืองเก่าเชียงใหม่ เป็นช่องมองคุ้มครอง (Protected Vistas) และแนวคิดการประเมินคุณภาพทางสายตา (Visual Quality) เป็นกรอบการวิจัย โดยขั้นตอนการศึกษาประกอบด้วยศึกษาด้านทฤษฎี จากนั้นจึงสำรวจ สังเกต เพื่อกำหนดมุมมองสำคัญของเมือง แล้วจึงวิเคราะห์และประเมินคุณค่ามุมมองทั้ง 52 มุมมองและสัมภาษณ์กลุ่มคนในชุมชนอย่างมีส่วนร่วมในขั้นต้น จำนวน 71 คน เป็นการสุ่มแบบเจาะจง กระจายทั่วพื้นที่เมือง โดยเปิดโอกาสให้ชาวบ้านในชุมชนได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นและแสดงความต้องการ รวมทั้งด้านคุณค่าของการอนุรักษ์มุมมองสำคัญของเมืองเก่าเชียงใหม่ อันจะนำไปสู่การมีส่วนร่วม ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของการพัฒนาอย่างยั่งยืนต่อไปข้อมูลที่ได้นำมาประมวลผลทางสถิติ พบว่าดอยสุเทพเป็นองค์ประกอบเมืองที่มีคุณค่าความสำคัญทั้งทางด้านประวัติศาสตร์ ภูมิทัศน์และความงามต่อคนในชุมชนมากที่สุด เมื่อประกอบกับวัด อาคารสำคัญ โบราณสถานและกลุ่มต้นไม้ ยิ่งทำให้มุมมองนั้นมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น สำหรับด้านคุณภาพของมุมมองสำคัญอยู่ในระดับที่ยังไม่วิกฤต แต่ปัญหาที่มีผลกระทบมากที่สุดและเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื้องคือปัญหาเรื่องอาคารสูง ที่ควรได้รับการควบคุมอย่างเร่งด่วน การกำหนดพื้นที่อนุรักษ์มุมมองสำคัญแบ่งออกเป็น 3 พื้นที่ที่มีความแตกต่างกันไปตามลักษณะของมุมมอง ประกอบไปด้วย 1.) พื้นที่อนุรักษ์มุมมอง (Viewing corridor Conservation Zone) 2.) พื้นที่อนุรักษ์ระยะใกล้สายตา (Short Distance View Design Conservation Zone) และ 3.) พื้นที่อนุรักษ์ระยะไกลสายตา (Distant View Design Conservation Zone) โดยพื้นที่อนุรักษ์มุมมองทั้งหมดสามารถแบ่งออกเป็น 4 ประเภทตามลักษณะเฉพาะของแต่ละพื้นที่ ได้แก่ 1.) มุมมองที่เห็นดอยสุเทพอย่างต่อเนื่อง 2.) มุมมองที่เห็นองค์ประกอบเมืองที่สำคัญ 3.) มุมมองจากพื้นที่ริมแม่น้ำปิง และ 4.) ภาพมุมกว้าง |
