รหัสดีโอไอ 10.14457/TU.the.2021.646
Title มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมดินปนเปื้อนสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์จากอุตสาหกรรมโรงงาน
Creator ต่อศักดิ์ สังข์พยุง
Contributor จุมพต สายสุนทร, ที่ปรึกษา
Publisher มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
Publication Year 2564
Keyword กากอุตสาหกรรม, ปนเปื้อนสารมลพิษ, ดิน, Industrial waste, Pollutant contamination, Soil
Abstract การค้นคว้าอิสระฉบับนี้มุ่งศึกษาถึงปัญหามลพิษตกค้างของกากของเสียอุตสาหกรรมที่บำบัดแล้วรวมถึงซากของเสียอุตสาหกรรมที่ไม่ผ่านกระบวนการบำบัด จนเกิดเป็นปัญหาในการลักลอบฝังกลบหรือทิ้งสารที่เป็นพิษลงในดิน ซึ่งก่อให้เกิดการสะสมของปริมาณกากและซากของเสียที่มากเกินไปจนเกิดการปนเปื้อนของสารพิษที่เป็นอันตรายหลายชนิดลงในดิน จนเป็นปัญหาต่อสิ่งแวดล้อมและเป็นผลกระทบต่อสุขภาพของสิ่งมีชีวิตไม่ว่าจะเป็นมนุษย์หรือสัตว์ในบริเวณใกล้เคียงภาคอุตสาหกรรมดังกล่าว ซึ่งสถานการณ์ในปัจจุบันนี้ประเทศไทยกำลังประสบกับปัญหาเรื่องการปนเปื้อนสารมลพิษในดินเป็นจำนวนมาก ซึ่งปัญหานี้จะก่อให้เกิดเป็นผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมทั้งในระบบนิเวศ รวมทั้งอันตรายต่อสุขอนามัยและการใช้ประโยชน์ของสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ทั้งคนและสัตว์ แต่เมื่อพิจารณาการบังคับใช้กฎหมายเพื่อควบคุมดินปนเปื้อนสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์จากอุตสาหกรรมโรงงานของประเทศไทยนั้น ยังพบว่ามีข้อจำกัดหลายประการที่ทำให้การควบคุมและแก้ไขปัญหานั้นไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควรจากการศึกษาในประเด็นต่าง ๆ พบว่า​​​​1. ประเด็นเรื่องมาตรการป้องกันที่เกี่ยวกับการปลดปล่อยและการเคลื่อนย้ายมลพิษ ปรากฏว่าประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายการรายงานการปล่อยและการเคลื่อนย้ายสารมลพิษสู่สิ่งแวดล้อม จะมีก็เพียงแต่การทดลองใช้กฎหมายดังกล่าวในช่วงปี 2554-2559 โดยเป็นความร่วมมือของการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) และกรมโรงงานอุตสาหกรรม (กรอ.) ร่วมกับองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศของญี่ปุ่น (JICA) โดยได้มีการใช้โครงการนำร่องระบบ PRTR ในพื้นที่จังหวัดระยอง ชลบุรี และสมุทรปราการ ​​​2. ประเด็นเรื่องมาตรการควบคุมที่เกี่ยวกับมาตรฐานน้ำใต้ดิน จากการศึกษาจึงพบว่าค่ามาตรฐานตามพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 มีค่ามาตรฐานที่ต่ำกว่าค่ามาตรฐานควบคุมมลพิษจากแหล่งกำเนิดตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 ทุกค่าพารามิเตอร์ของสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์ อันอาจก่อให้เกิดช่องว่างในการบังคับใช้กฎหมายได้ ​3. ประเด็นเรื่องมาตรการฟื้นฟูเกี่ยวกับหลักประกันเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบและการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม ปรากฏว่ามาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวกับการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบและการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมอันเกิดจากการประกอบกิจการโรงงานในประเทศไทยนั้น ยังขาดมาตรการเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบอันเกิดจากการประกอบกิจการโรงงาน รวมไปถึงการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมที่ได้รับผลกระทบจากการประกอบกิจการดังกล่าว ทำให้ภาครัฐไม่อาจบรรลุผลในการเยียวยาผลกระทบอันเกิดจากการประกอบกิจการโรงงานให้กับประชาชนและสิ่งแวดล้อมได้อย่างเต็มที่​ประเทศไทยจึงจำเป็นต้องมีกฎหมายที่ใช้กำกับให้มีการส่งรายงานมลพิษที่ถูกปล่อยสู่สิ่งแวดล้อม เพื่อให้เกิดฐานข้อมูลมลพิษและสารเคมี ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อภาครัฐในการใช้ติดตามตรวจสอบ แก้ไข และวางแผนป้องกันปัญหาอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ และควรปรับปรุงหรือแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลำดับรองภายใต้พระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 โดยกำหนดให้ค่ามาตรฐานมีเกณฑ์การปนเปื้อนดินแต่ละชนิดของสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์ ให้มีความเข้มงวดเช่นเดียว เช่นเดียวกับมาตรฐานของพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 และควรกำหนดให้โรงงานตามพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 ทุกประเภทต้องรับผิดชอบหากเกิดกรณีการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมหรือการเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงจนสารเคมีรั่วไหลนั้นแล้วก็ต้องรับผิดในการเยียวยาความเสียหายให้แก่ผู้ได้รับผลกระทบโดยไม่ให้เกิดความล่าช้ารวมถึงการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมที่ได้รับผลกระทบจากเหตุนั้น ๆ ด้วย
ดิจิตอลไฟล์ Digital File #1

บรรณานุกรม

ต่อศักดิ์ สังข์พยุง และผู้แต่งคนอื่นๆ. (2564) มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมดินปนเปื้อนสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์จากอุตสาหกรรมโรงงาน. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์:ม.ป.ท.
ต่อศักดิ์ สังข์พยุง และผู้แต่งคนอื่นๆ. 2564. มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมดินปนเปื้อนสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์จากอุตสาหกรรมโรงงาน. ม.ป.ท.:มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์;
ต่อศักดิ์ สังข์พยุง และผู้แต่งคนอื่นๆ. มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมดินปนเปื้อนสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์จากอุตสาหกรรมโรงงาน. ม.ป.ท.:มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2564. Print.