รหัสดีโอไอ 10.14457/TU.the.2021.645
Title ขอบเขตอันสมควรคาดหมายความเป็นส่วนตัวในสถานที่สาธารณะ: ศึกษาความผิดฐานบันทึกภาพไม่เหมาะสมทางเพศของผู้อื่นโดยไม่ยินยอม
Creator ณัฐณิชา ปันชัย
Contributor รณกรณ์ บุญมี, ที่ปรึกษา
Publisher มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
Publication Year 2564
Keyword บันทึกภาพไม่เหมาะสมทางเพศของผู้อื่น, บันทึกภาพใต้ร่มผ้า, บันทึกภาพลอดผ่านเสื้อผ้า, สิทธิความเป็นส่วนตัว, ขอบเขตอันสมควรคาดหมายความเป็นส่วนตัวในสถานที่สาธารณะ, Video voyeurism, Upskirt, Down blouse, Right of privacy, Reasonable expectation of privacy in public place
Abstract ประมวลกฎหมายอาญาไม่มีบทบัญญัติความผิดฐานบันทึกภาพไม่เหมาะสมทางเพศของผู้อื่นโดยไม่ยินยอมโดยเฉพาะ และกฎหมายที่ปรับใช้แก่ผู้กระทำความผิดอย่างประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 388 และมาตรา 397 ก็ไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอที่จะยับยั้งอาชญากรรม ทำให้คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 12983/2558 พยายามสร้างความยุติธรรมแก่ผู้เสียหายด้วยการตีความขยายความกฎหมายวินิจฉัยให้การบันทึกภาพไม่เหมาะสมทางเพศของผู้อื่นโดยไม่ยินยอม ในสถานที่สาธารณะ เป็นการกระทำอนาจารโดยใช้กำลังประทุษร้ายต่อกายและจิตใจตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 278 ซึ่งขัดต่อหลักการพื้นฐานของกฎหมายอาญาว่าด้วยการห้ามเทียบเคียงกฎหมาย เป็นเหตุให้นักกฎหมายจำนวนหนึ่งเสนอแนะเพิ่มเติมความผิดฐานนี้ไว้ในประมวลกฎหมายอาญาจากการศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายและคำพิพากษาศาลระหว่างประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศแคนาดาพบว่า ความผิดฐานบันทึกภาพไม่เหมาะสมทางเพศของผู้อื่นโดยไม่ยินยอม ในสถานที่สาธารณะ บัญญัติขึ้นเพื่อคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวจากการละเมิดระหว่างปัจเจกชนกับปัจเจกชน ซึ่งกำหนดนิยามของภาพไม่เหมาะสมทางเพศกว้างกว่าสื่อลามกอนาจารหรือสื่อลามกอนาจารเด็กตามประมวลกฎหมายอาญา ขณะเดียวกันก็กำหนดนิยามของสถานที่สาธารณะแคบกว่าสถานธารณสถานตามประมวลกฎหมายอาญา เนื่องจากสถานที่เป็นหนึ่งในหลักเกณฑ์พิจารณากำหนดระดับความคุ้มครองสิทธิส่วนตัวขั้นต่ำเชิงภาวะวิสัย หรือเรียกว่า “ขอบเขตอันสมควรคาดหมายความเป็นส่วนตัว” ที่จำเป็นต้องพิจารณาร่วมกับหลักเกณฑ์พิจารณาอื่น ๆ และข้อยกเว้น ทำให้การคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวในสถานที่สาธารณะแคบกว่าสถานที่ส่วนตัว เพื่อรักษาประโยชน์สาธารณะและเสรีภาพในการแสดงออกของประชาชน ด้วยเหตุนี้กฎหมายและคำพิพากษาศาลของประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศแคนาดาจึงคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวจากการบันทึกภาพไม่เหมาะสมทางเพศของผู้อื่นโดยไม่ยินยอม เฉพาะแต่บริเวณส่วนตัวของร่างกาย ไม่รวมถึงกิจกรรมส่วนตัวและกิจกรรมทางเพศ อย่างไรก็ดี ประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศแคนาดากลับกำหนดขอบเขตอันสมควรคาดหมายความเป็นส่วนตัวในสถานที่สาธารณะแตกต่างกัน ทำให้เห็นถึงข้อดีข้อเสียและหลักเกณฑ์พิจารณาสำคัญอันเป็นที่มาของการกำหนดขอบเขตอันสมควรคาดหมายความเป็นส่วนตัวในสถานที่สาธารณะ ซึ่งอาจนำมาปรับใช้กับบริบทของสังคมไทย เพื่อกำหนดความผิดฐานใหม่ตามประมวลกฎหมายอาญาตรงกันข้ามกับประมวลกฎหมายอาญาที่นอกจากจะไม่ปรากฏนิยามของภาพไม่เหมาะสมทางเพศและขาดความชัดเจนระหว่างสถานที่สาธารณะกับสถานที่ส่วนตัวแล้ว ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 278 มาตรา 388 หรือมาตรา 397 ยังขาดการพิจารณาขอบเขตอันสมควรคาดหมายความเป็นส่วนตัวในสถานที่สาธารณะอันเป็นแนวทางกำหนดความรับผิดทางอาญาของผู้กระทำความผิด เนื่องจากทั้งสามมาตราไม่ได้ถูกบัญญัติขึ้นเพื่อความคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวโดยตรง ซึ่งอาจนำไปสู่ปัญหาการคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวของผู้เสียหายเชิงอัตวิสัย โดยไม่คำนึงถึงประโยชน์สาธารณะและเสรีภาพในการแสดงออกของผู้อื่นวิทยานิพนธ์ฉบับนี้เสนอให้มีการสร้างความผิดฐานบันทึกภาพไม่เหมาะสมทางเพศของผู้อื่นโดยไม่ยินยอม ในสถานที่สาธารณะ เป็นความผิดฐานใหม่ในประมวลกฎหมายอาญา เพื่อแก้ไขปัญหาและข้อจำกัดของประมวลกฎหมายอาญาปัจจุบัน และป้องกันไม่ให้ศาลตีความขยายความกฎหมายในอนาคต โดยกำหนดความรับผิดทางอาญาของผู้กระทำความผิดจากขอบเขตอันสมควรคาดหมายความเป็นส่วนตัวในสถานที่สาธารณะ เฉพาะแต่การกระทำที่มีลักษณะน่าตำหนิ ส่อถึงเจตนาชั่วของผู้กระทำความผิด และมีขนาดของความร้ายแรงเพียงพอตามหลักภยันตรายอันสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 77 วรรคสาม
ดิจิตอลไฟล์ Digital File #1

บรรณานุกรม

ณัฐณิชา ปันชัย และผู้แต่งคนอื่นๆ. (2564) ขอบเขตอันสมควรคาดหมายความเป็นส่วนตัวในสถานที่สาธารณะ: ศึกษาความผิดฐานบันทึกภาพไม่เหมาะสมทางเพศของผู้อื่นโดยไม่ยินยอม. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์:ม.ป.ท.
ณัฐณิชา ปันชัย และผู้แต่งคนอื่นๆ. 2564. ขอบเขตอันสมควรคาดหมายความเป็นส่วนตัวในสถานที่สาธารณะ: ศึกษาความผิดฐานบันทึกภาพไม่เหมาะสมทางเพศของผู้อื่นโดยไม่ยินยอม. ม.ป.ท.:มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์;
ณัฐณิชา ปันชัย และผู้แต่งคนอื่นๆ. ขอบเขตอันสมควรคาดหมายความเป็นส่วนตัวในสถานที่สาธารณะ: ศึกษาความผิดฐานบันทึกภาพไม่เหมาะสมทางเพศของผู้อื่นโดยไม่ยินยอม. ม.ป.ท.:มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2564. Print.