รหัสดีโอไอ 10.14457/TU.the.2017.1246
Title มาตรการทางกฎหมายในการป้องกันและควบคุมการดื้อยาปฏิชีวนะ
Creator ธนพันธ์ พานทอง
Contributor บุญศรี มีวงศ์อุโฆษ, ที่ปรึกษา
Publisher มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
Publication Year 2560
Keyword เชื้อดื้อยา ,ยาปฏิชีวนะ ,ตำรับยา ,Resistance ,Antibiotic ,Pharmacopoeia
Abstract ยารักษาโรคถือเป็นหนึ่งในปัจจัยสี่ที่สำคัญในการดำรงชีพ ซึ่งเมื่อยามเจ็บป่วยแม้อาการของโรคนั้นมากน้อยเพียงใด มนุษย์เราไม่สามารถปฏิเสธการใช้ยาเพื่อรักษาโรคและบรรเทาอาการให้ทุเลาลง โดยโรคที่เกิดจากการติดเชื้อของแบคทีเรียส่วนใหญ่จะถูกรักษาด้วยยาในกลุ่มของยาปฏิชีวนะ แต่ด้วยพฤติกรรมของการใช้ยาปฏิชีวนะที่ไม่สมเหตุสมผล รวมทั้งการใช้ยาที่มากจนเกินความจำเป็นทั้งในมนุษย์และสัตว์ ก่อให้เกิดสถานการณ์การติดเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะไปเป็นวงกว้าง โดยมนุษย์ สัตว์ และสิ่งแวดล้อมล้วนเป็นสื่อกลางในการแพร่กระจายหรือสามารถรับเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะได้หมดทั้งสิ้น ในปัจจุบัน พบรายงานว่า มีผู้เสียชีวิตจากเชื้อดื้อยาทั่วโลกประมาณปีละ 700,000 คน ขณะที่ประเทศไทยมีการเสียชีวิตจากเชื้อดื้อยาประมาณปีละ 38,000 คน และมีการคาดการณ์ว่าในปี พ.ศ. 2593 การเสียชีวิตจากเชื้อดื้อยาทั่วโลกจะเพิ่มสูงขึ้นถึง 10,000,000 คน ซึ่งถือเป็นวิกฤตการณ์ที่คุกคามต่อมนุษยชาติด้านสุขภาพที่ต้องได้รับการตระหนักและแก้ไขอย่างเร่งด่วน จากการศึกษาพบว่า ประเทศไทยมีมาตรการที่เข้ามามีบทบาทในการป้องกันและควบคุมเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะอยู่หลายฉบับ ทั้งมาตรการในระดับนโยบาย ที่มีการประกาศใช้แผนปฏิบัติการการจัดการเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพเป็นการเฉพาะ หรือมาตรการในระดับกฎหมายที่อยู่ในรูปของพระราชบัญญัติ และกฎหมายลำดับรองต่าง ๆ แต่อย่างไรก็ตามมาตรการของประเทศไทยในปัจจุบันยังมีประสิทธิภาพที่ไม่เพียงพอต่อการใช้ป้องกันและควบคุมการใช้ยาปฏิชีวนะอันก่อให้เกิดการติดเชื้อดื้อยา ไม่ว่าจะเป็นมาตรการในทางนโยบายที่ไม่ครอบคลุมเพียงพอ หรือแม้แต่มาตรการทางกฎหมายที่มีปัญหาเกี่ยวกับตำรับยาปฏิชีวนะของมนุษย์และสัตว์ ปัญหาการขาดการทบทวนและขาดการมีส่วนร่วมของประชาชนในการเพิกถอนทะเบียนตำรับยาปฏิชีวนะที่ใช้ในมนุษย์และสัตว์ ปัญหาการขาดการทำบัญชียาปฏิชีวนะที่ขายในร้านขายยาเป็นการเฉพาะ ปัญหาการกำหนดมาตรการการใช้ยาปฏิชีวนะในสัตว์ ปัญหามาตรการการควบคุม ติดตาม และตรวจสอบการจ่ายยาปฏิชีวนะใน สถานพยาบาล และสถานพยาบาลสัตว์ดังนั้น วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงมุ่งเน้นเสนอแนวทางในการแก้ไขปัญหาข้างต้น เพื่อให้ประเทศไทยมีมาตรการในการป้องกันและควบคุมเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยแบ่งเป็นการแก้ปัญหาในระยะสั้นและการแก้ปัญหาในระยะยาว โดยการแก้ไขปัญหาในระยะสั้นประกอบไปด้วย แก้ไขแผนปฏิบัติการการดื้อยาต้านจุลชีพให้มีความครอบคลุมมากยิ่งขึ้น เพิ่มเติมเฉพาะเจาะจงให้ร้านขายยาทุกประเภทมีการจัดทำบัญชีการสั่งซื้อและสั่งจ่ายยาปฏิชีวนะทุกประเภท เพิ่มมาตรการการทบทวนทะเบียนตำรับยา และเพิ่มการมีส่วนร่วมของประชาชนในการเพิกถอนทะเบียนตำรับยาที่มีปัญหา ส่วนการแก้ไขปัญหาในระยะยาว ประกอบไปด้วย แก้ไขบทลงโทษตามพระราชบัญญัติยา พ.ศ.2510 ให้มีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น กำหนดบทลงโทษแก่ผู้ฝ่าฝืนประกาศกระทวงเกษตร ฯ ในเรื่องการควบคุมการใช้ยาปฏิชีวนะในสัตว์ บัญญัติเพิ่มเติมกฎหมายควบคุมเรื่องการใช้ยาปฏิชีวนะในสัตว์เป็นการเฉพาะ กำหนดยกเลิก ไม่ให้มีการขายยาปฏิชีวนะในร้านขายของชำและทางอินเตอร์เน็ต พร้อมด้วยบัญญัติบทลงโทษเป็นการเฉพาะ อีกทั้งเพิ่มมาตรการควบคุม ติดตาม และตรวจสอบการกระจายยาปฏิชีวนะทั้งในสถานพยาบาล และสถานพยาบาลสัตว์ ซึ่งถ้าหากประเทศไทยมีการปรับแก้มาตรการทั้งในแบบระยะสั้นและระยะยาวตามแนวทางที่ได้กล่าวมาข้างต้นนี้ เชื่อว่าปัญหาของการติดเชื้อดื้อยาที่มาจากยาปฏิชีวนะก็จะเกิดการแก้ไขได้อย่างมีประสิทธิภาพและเหมาะสมมากยิ่งขึ้น ส่งผลให้มนุษย์ สัตว์ และสิ่งแวดล้อมปลอดภัยจากเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะอย่างยั่งยืน
ดิจิตอลไฟล์ Digital File #1

บรรณานุกรม

ธนพันธ์ พานทอง และผู้แต่งคนอื่นๆ. (2560) มาตรการทางกฎหมายในการป้องกันและควบคุมการดื้อยาปฏิชีวนะ. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์:ม.ป.ท.
ธนพันธ์ พานทอง และผู้แต่งคนอื่นๆ. 2560. มาตรการทางกฎหมายในการป้องกันและควบคุมการดื้อยาปฏิชีวนะ. ม.ป.ท.:มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์;
ธนพันธ์ พานทอง และผู้แต่งคนอื่นๆ. มาตรการทางกฎหมายในการป้องกันและควบคุมการดื้อยาปฏิชีวนะ. ม.ป.ท.:มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2560. Print.